----
Medya kavramı haberleşmeyle beraber gelişen ve her dönemde farklı araçlarla 
yapılan iletişim ve etkileşim faaliyetlerine konu olan ortamları niteler.
Türk Dil Kurumu’nun Büyük Türkçe Sözlüğü medyayı; “iletişim ortamı, iletişim
araçları, kitle iletişim araçlarının tümü” olarak açıklamaktadır (www.tdk.gov.tr). Güncel
tanımlara göre ise; medya, bilgiyi ileten ve içeren bütün çevreleri kapsamaktadır
(Andersen, 2002).
Medya kavramı işletmeler için önemlidir. Medya araçlarını pazarlama iletişimi için
birer mecra olarak gören pazarlama yaklaşımı bu araçların önemini günden güne
arttırmıştır. Bu bağlamda, medya bir anlatım aracı olduğu kadar, bir mesajın bir gruba
ulaştırılmasını sağlayan bilgi yayma araçlarının tümü olarak da görülebilir (Karabacak,
1993:33).
Geleneksel medya kavramı ise zaman içinde medya ortamlarının farklılaşması ile
ortaya çıkmış bir kavramdır. Başlarda, sadece basılı materyaller ile dergi ve gazeteler
mevcut iken, zamanla televizyon, radyo, telefon gibi iletişim araçlarının icadı ile medya 6

araçlarında farklılaşma ve çoğalma yaşanmıştır. Bahsi geçen iletişim araçlarının
oluşturduğu medyaya geleneksel medya denilmektedir.
Geleneksel olmayan medya ise iki şekilde olur; yeni mekânlar, mevcut teknolojiler
ve eski mekânlar, yeni teknolojiler (Sever, 2000:299). Geleneksel olmayan medyalar
arasında yer alan yeni mekanlar-mevcut teknolojiler seçeneği, günümüz tüketicisinin alışık
olduğu teknolojilerin büyük alış veriş merkezleri, eğlence mekânları gibi yerlere
uyarlanmış biçimlerinden oluşmaktadır. Diğer seçenekte ise yeni teknolojilerin medya
olarak kullanımı söz konusudur. Özellikle bilgisayar teknolojisinin gelişmesi ve küresel
bilgi ağlarının ortaya çıkışı mesajların hedef kitlelere kısa bir süre içinde ulaştırılabilmesini
olanaklı kılmaktadır. Kullanıcılarının tanımlanabildiği bu yeni araçlar, ölçülebilme
olanakları ile de önemli bir yere sahip olmaktadırlar (Sever, 2000:229-232).
İletişim araçlarındaki hızlı gelişmeler medyaların da farklılaşmasına yol açmış ve
ortaya çıkan bu geleneksel olmayan medyaya “yeni medya” adı verilmiştir. Bu süreçte
medya, önüne birçok sıfat alarak değişik tanımların oluşmasına yol açmıştır. İlk önce
geleneksel medya ve yeni medya olarak farklılaştırılan ortamlar daha sonraları birçok
farklı sınıflandırmaya tabi tutulmuştur/konu olmuştur. Bugün gelinen nokta itibariyle,
ortamların, geleneksel medya haricinde; online medya, offline medya, sosyal medya ve
interaktif medya olarak farklı biçimlerde sınıflandırılmakta olduğu görülmektedir (Fırlar,
2010:48). Bu sınıflandırmaların birbirlerinden kesin çizgilerle ayrılmadıkları ve her birinin
bir diğeriyle bazı noktalarda kesiştiği gözlenmektedir. Yeni medyayı geleneksel medyadan
ayıran başlıca özellik, içeriğin dijitalleşmesi ve gerçek zamanlı değişimine izin vermesidir.
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrıldığı bir diğer önemli nokta ise; kişilere
sadece farklı kanallardan bilgiye ulaşma imkânını sunmayıp, aynı zamanda kişileri bilgiye
ulaştıkları ortamda sosyal bağlar ile birbirine bağlamasıdır. Yani geleneksel medya araçları 7

sadece birer dergi, televizyon, gazete iken; yeni medya araçları hem dergi, televizyon ve
gazete işlevi gören hem de kişilere bu araçların izlendiği ortamları sunan yerlerdir. Yeni
medya araçlarının bu özelliği onlara sosyal bir anlam yüklemiştir. İnternetin kullanıcılara
sağladığı yararlardan biri olarak, kullanıcılar artık sadece bir içerik üreticisi veya takipçisi
değildirler, aynı zamanda bu ortamlarda bulunan diğer kullanıcılar ile tanışıp, bilgi
paylaşımında bulunabilecekleri ortamlara sahip birer üyedirler (Polat, 2009:32). Yeni
medya, bilginin üretilmesinde, dağıtılmasında ve kullanılmasında bir takım değişiklikler
yapmıştır. Buna göre yeni medyanın dijital, interaktif (etkileşimli), hiper-metinsel, ağ
yapılı, sanal ve simülasyon (benzetim) olma gibi özellikleri vardır (Lister ve diğerleri,
2009:13).
Yeni medya araçları, çok fazla miktarda enformasyonu aynı anda aktarabilmeyi ve
kullanıcının da anında geri bildirimde bulunabilmesini, dijital özelliği sayesinde sağlar
(yenimedya.wordpress.com). Dijitallik, çok fazla sayıda içerik oluşturma, içeriklerdeki
verilere çok hızlı bir şekilde ulaşma ve bu verilerin kolayca değiştirilebilmesi gibi faydalar
sunar (Lister ve diğerleri, 2009:19). Analog olan içerikten dijital olana geçiş, iletim ve
çoğaltımın niteliğini değiştirmiş ve böylece bilginin alışverişinde ve bilgiye ulaşmada
devrimsel bir gelişim yaşanmıştır (Akar, 2010a:4).
İnteraktif olma özelliği yeni medyanın değer katma özelliğini öne çıkarır. Buna
göre geleneksel medya pasif bir tüketim sunarken, yeni medya etkileşim sunar (Lister ve
diğerleri, 2009:21). Yani, kişi yeni medyada içeriğin oluşturulmasında, hazırlanmasında ve
yayınlanmasında katılım göstererek aktif bir rol üstlenmiş olur. Etkileşim özelliği aynı
zamanda firmalar ve markaların hedef kitleyi daha iyi tanıyarak onları daha kolay ve
kapsamlı şekilde etkilemesine yardımcı olur (Tosun, 2009:37). Böylece firmalar ve
tüketiciler arasında etkileşimli bir iletişim kurulmuş olur. 8

Hiper-metinsel kavramı basitçe “bağlantıları olan metin” olarak tanımlanabilir.
Buna göre metinlerin içinde olan bağlantı yolları ile diğer metinlere veya adreslere
yönlendirme yapılabilmesi, yeni medyanın bilginin ulaşılabilirliğini kolaylaştırdığı ve daha
fazla kaynağa ulaşma olanağını arttırdığı fikrini desteklemektedir.
Yeni medyanın kişilere ulaşımında önemli bir öğe de onun ağ yapısına sahip
olmasıdır. Sosyal ağ siteleri, e-mail grupları, bloglar ve forumlar gibi yeni medyada
adlarından sıkça bahsedilen platformlar bir ağ yapısı üzerinde kurulurlar. Bu ağ sayesinde
ilişkiler ve bağlantılar görülebilir.
Yeni medyanın yarattığı içerik sanaldır. Bu sanallık içeriğin dijital olmasından
kaynaklanmaktadır ve yeni medya ortamlarının sanallığı, yeni medyayı, kişilerin kendi
demografik özelliklerinin dışında özelliklerini gösterebildiği bir yer haline getirmiştir
(Polat, 2009:33-34).
Simülasyon (benzetim) yeni medyanın bir diğer özelliğidir. Gerçek hayattaki zaman
ve mekândan farklı olarak yeni bir gerçeklik sunan siber ortam yeni medyaya simülasyon
özelliğini katmaktadır.
 Yeni medyanın özellikleri başka kaynaklarda farklı olarak ele alınmıştır. Akar,
(2010a) yeni medyanın özelliklerini; dijital kod, bütünleşme ve interaktivite terimleriyle
özetlerken, Tosun (2009) yeni medyanın iletişim etkinliği bakımından geleneksel
medyadan farkını beş temel nokta ile açıklamaktadır. Bunlar; etkileşim, multimedia (çoklu
ortam), hedefin iletişim temasını kontrolü, sosyal görünüm ve güçlü hafızadır.

0 yorum:

Yorum Gönder

 
Top