----
Web, ağ anlamına gelen İngilizce kökenli bir kelimedir. Web sistemi ise; internet
üzerinden bilgisayarlar arası etkileşim sağlamak için tasarlanan bir bilgisayar programıdır
(Naik ve Shivalingaiah, 2008:499). Bir başka tanıma göre; Web internet üzerinde hiper
metinsel belgelere ulaşmayı sağlayan, bağlantılı bir sistemdir. Bu sistemde tarayıcılar
vasıtasıyla kullanıcılar; metin, resim, video veya diğer multi-medyaları içeren Web
sayfalarını görüntülerler ve hiper linkleri kullanarak sayfalar arasında gezinirler.
Web, 1989 yılında CERN’de (Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi) çalışan Tim
Berners Lee tarafından bulunmuştur (Naik ve Shivalingaiah, 2008:499). WWW (World
Wide Web) denilen bu ağ sistemine Webin ilk aşaması olduğu için Web 1.0 da
denilmektedir. Dünya çapında ağ olarak (Gülsoy, 2009:235) çevirebileceğimiz WWW
(World Wide Web); yazı, resim, ses, film, animasyon gibi değişik nitelikleri olan verilere
aralıksız ve etkileşimli olarak ulaşılmasını sağlayan bir internet sistemidir (Kırcova,
2002:25). Bu internet sisteminde kullanıcılar bir sayfadan başka bir sayfaya veya bir
veriden başka bir veriye linkler yoluyla ulaşabilmektedir (Kırcova, 2002:26).
Web 1.0 olarak adlandırılan Webin ilk dönemi, az sayıda kullanıcının içerik
oluşturduğu ve bu içeriklerin bulunduğu Web sayfalarını daha fazla sayıda kullanıcının
okuduğu bir sisteme izin verebiliyordu. Bundan dolayı Web 1.0’a sadece okunan veya salt
okunur (read-only) Web adı verilmektedir (Naik ve Shivalingaiah, 2008:500). Kullanıcı ve
içerik yaratıcı kavramlarının ortak noktaları olmaması sebebiyle, kullanıcı katılımının ve 14

kullanıcının içerik katkısının yok denecek kadar az olduğu bu süreçte, kullanıcılar sadece
bilgiyi arama ve okuma imkânına sahiptirler. Bu dönemde kurulan Web sitelerinin kuruluş
amacı sadece bu yeni platformda var olmaktan ibarettir. Böylece bu platformda bulunan
kullanıcılar istedikleri bilgiyi, istedikleri zamanda görüntüleme şansı elde edeceklerdir.
Teknolojideki hızlı gelişmeler ve insanların birer kullanıcı olarak internette daha fazla
zaman geçirmeye başlaması Webin sosyal bir yöne kaymasını zorunlu kılmıştır. Buna göre,
sosyal bir Web mantığıyla tasarlanan Web 2.0 kavramı ortaya atılmıştır. Bu kavram;
kullanıcı ve içerik geliştirici kavramlarını bir potada eritmekte ve ortaya çıkan “hem üreten,
hem tüketen” Web kullanıcı profilini yansıtmaktadır. Web 1.0 ve 2.0’ın özellikleri Tablo
1’deki gibidir.
Sosyal Medyanın Teknolojik Boyutu

Tablo 1: Web 1.0 ve Web 2.0'ın Özellikleri 
Web 1.0 Özellikleri Web 2.0 Özellikleri 
Programcı tarafından yapılmış Web sayfası Kullanıcı tarafından yapılmış internet sayfası
Uzmanların içerik oluşturması Herkesin içerik oluşturması
Kişiler internet sitesini ziyaret eder ve okur İnsanlar paylaşılan bilgiyi birlikte oluşturur
Sıkı kontrol edilen siteler Daha seyrek kontrol edilen siteler
Tek yönlü (Tekten çoğa) Çift yönlü (Çoktan çoğa)
Britannica Online Ansiklopedi Wikipedia
Yayınlama Katılım
Hiyerarşik Dinamik ve Serbest 
Statik, durağan içerik, çok az değişim Sürekli güncellenen içerik
Kaynak: Bozarth, 2010:12.


İlk olarak O’Rielly tarafından ortaya atılan Web 2.0 kavramı kullanımı artan içerik
katkısı ve etkileşim yeteneklerinin gelişmesiyle ortaya çıkmıştır (O'Reilly). Webin bu yeni
döneminde; artık kullanıcılar hem okuyan hem yazan, hem tüketen hem üreten, hem
dinleyen hem konuşan kullanıcılara dönüşmüşlerdir. Çünkü WWW’nin evrilmiş hali olan
Web 2.0 tüm bunlara imkân tanımaktadır. Web 1.0’ı teknolojik anlamda pek değiştirmeyen 15

bu katılımcı anlayış, kullanım amacının farklılaşmasıyla, Webin boyut değiştirmesini
sağlamıştır.
Web 2.0 ile bloglarda yazı yazan, yorum yapan, okuyan, sosyal ağlarda profil sahibi
olan, bu profillerde resim, ses, video gibi paylaşımlarda bulunan, podcastlerle yayıncılık
yapan veya bu yayınları dinleyen, RSS (Gerçek Zamanlı Sendikasyon) ve benzeri sistemler
ile (Akar, 2010a:17) sürekli yeni bilgiye ulaşan, wikilere hem katkı yapan hem de buradaki
bilgilerden faydalanan Web kullanıcısı; sadece Web sayfalarındaki bilgileri
görüntüleyebilen Web 1.0 kullanıcısına göre daha avantajlıdır. Bu noktada internet ve bilgi
işlem teknolojilerindeki gelişmeler önemli bir yer tutmaktadır. Geniş bant internet
hizmetlerinin kullanıcılara daha fazla yükleme/indirme fırsatı vermesi ve bu işlemlerin
hızındaki artış Web 2.0 uygulamalarının benimsenmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
Sosyal katılıma izin veren programlar, eklenebilir esnek parça yazılımlar, sosyal
medya araçları, sosyal ağlar, kategorizasyon sistemine karşı esnek etiket sistemi,
kullanıcıların geliştirdiği içerik, içeriğin paylaşım ile yayılması gibi pek çok konudaki
gelişmeler ile karşımıza çıkan Web 2.0 ortamı, özellikle bireysel kullanıcılara sunduğu
imkânlar ile dikkat çekmiştir (Odabaşı ve Odabaşı, 2010:24).
Web 2.0 terimi Webin gelişmesinde yeni gelişmeleri temsil eden yöntemlerin,
teknolojilerin ve platformların bir araya gelmesini ifade etmektedir (Akar, 2010a:11). Web
2.0 ile beraber ortaya çıkan ve zaman içinde kullanımları kolaylaşan ve yaygınlaşan
uygulamalar vardır. Bunlar; bloglar, wikiler, etiketleme ve sosyal işaretleme, multi-medya
paylaşımı, podcasting, RSS ve içerik toplayıcılar ve sosyal ağlar olarak sayılabilir. Web
2.0 teknolojileri ve uygulamaları ile bir takım sosyal ve ekonomik değerler ortaya çıkmıştır.
Bunlar; kullanıcıların değer yaratması, ağların etkilerinin çoğalması, insanların bağlantılar 16

kurması, yeninin eskiyle yeniden şekillenmesi ve şirketlerin yeterliliklere yatırım
yapmasıdır (Schuen, 2008).
Tepper (2003:22) etkileşim ve katılım seçeneklerinin Web 2.0’ın öncelikli
avantajları olduğunu belirtmektedir. Buna göre; Web 2.0 ile birlikte kullanıcılar
birbirleriyle daha kolay etkileşime girerken, Webde katılımlı dokümanlar oluşturulmasına
ön ayak olmuştur. Bu avantajların yanı sıra, Web 2.0’ın bu özelliği taşıyan Web sitelerine
ve platformlara kattığı sosyal özellikler de vardır. Bunlar (Kalafatoğlu, 2010:29);

  •  Sosyal birer ağ özelliğine sahip olmaları, 
  •  Tasarımda kullanıcı odaklı olmaları, 
  •  Hizmet ve servislerde kaliteli olmaları, 
  •  Proje üretiminde sınır tanımamaları olarak sıralanmaktadır

0 yorum:

Yorum Gönder

 
Top